Trang chủ » Tại sao nhỉ ? » Tại sao lại có năm nhuận

Tại sao lại có năm nhuận

Tại sao lại có năm nhuận nhỉ? Cứ để bình thường đi, sao lài đẻ ra năm nhuận làm gì cho lằng nhằng vậy? Chắc cái gì cũng đều có nguyên nhân của nó, chúng ta cùng đi tìm hiểu nhé.

Năm nhuận, nhuận như thế nào là do chủ quan của người làm lịch đặt ra nhằm cho thời gian phù hợp với quy luật thiên nhiên. Dương lịch (lịch tính thời gian theo mặt trời) và âm lịch (lịch tính thời gian theo mặt trăng) đều có nhuận. Lịch (âm lịch và dương lịch) là những bảng ghi thứ tự thời gian, chia chuỗi thời gian liên tục thành những đơn vị thời gian và sắp xếp chúng thành một hệ đếm phù hợp với nhu cầu của con người.

Trước tiên, ta cần biết rằng có 3 đơn vị thời gian thiên nhiên quan trọng đó là:

  • Năm Mặt trời biểu thị chu kỳ thời tiết, tức là chu kỳ quay của Trái đất xung quanh Mặt trời có độ dài bằng 365,242198… ngày (gần 365,25 ngày).
  • Tháng Mặt trăng biểu thị chu kỳ quay của Mặt trăng xung quanh Trái đất có độ dài bằng 29,5… ngày.
  • Ngày là thời gian ánh sáng Mặt trời trở lại do nguyên nhân Trái đất tự quay quanh mình vừa tròn một vòng.

Ba đơn vị thời gian này là bộ máy chỉ thời gian trong thái dương hệ của chúng ta không phải do con người tự đặt ra. Các nhà thiên văn khí tượng đã nhận thấy 3 đơn vị thời gian thiên nhiên này không thông ước với nhau, nghĩa là không tìm được một số nào chia hết cho cả 3 đơn vị. Vì vậy, nếu lấy ngày làm đơn vị thì tháng Mặt trăng và năm Mặt trời không phải là số ngày nguyên, mà có vô số số lẻ.

Người làm lịch thì phải tính năm, tháng có bao nhiêu ngày. Bởi vậy những phần lẻ trên đây đã làm cho bài toán tính lịch trở thành hóc búa. Nếu bỏ phần lẻ đi thì tháng không đúng với tuần trăng, năm không đúng với mùa khí hậu; mà lịch thì phải lấy tròn. Do đó trong âm lịch phải có tháng thiếu (29 ngày), tháng đủ (30 ngày); trong dương lịch có tháng 30 ngày, tháng 31 ngày; riêng tháng hai là 28 ngày hoặc 29 ngày. Năm, phải có năm thường, năm nhuận (dài hơn). Ðây không phải là một quy luật thiên nhiên, mà là một quy luật chủ quan dùng thuật lấy thừa bù thiếu của người xếp lịch. Bởi vậy dương lịch và âm lịch đều có nhuận.

Năm nhuận của dương lịch

Năm nhuận của dương lịch là để khắc phục phần lẻ của năm Mặt trời (0,242198… ngày) do chưa đưa vào để xếp lịch. Vì vậy cứ 4 năm dư ra 1 ngày, một thế kỷ dư ra gần một tháng… Ðể tránh sai sót này, người làm lịch đã quy ước trung bình 4 năm thêm 1 ngày vào tháng 2, tức là năm đó có 366 ngày (năm Nhuận) và tháng hai có 29 ngày.

Năm nhuận của âm lịch

Năm nhuận âm lịch là để khắc phục sự sai khác tháng Mặt trăng (tháng âm lịch) với quy luật thời tiết – chu kỳ thời tiết (năm dương lịch). Bởi vì, tháng âm lịch chỉ có 29-30 ngày, nên dẫn đến năm âm lịch chỉ có 354-355 ngày, ngắn hơn năm dương lịch trung bình 11 ngày; hay nói cách khác là năm âm lịch đi nhanh hơn năm dương lịch là 11 ngày, 3 năm nhanh hơn 1 tháng, 9 năm nhanh hơn một mùa. Vì vậy, ngày đầu năm vào mùa Xuân thì 9 năm sau vào Hạ… Chính vì thế người đời xưa phải ăn Tết Nguyên Ðán vào đủ các loại hình thời tiết, không còn mang tính cổ truyền khí tiết của ngày tết đượm sắc Xuân mới.

Ðể khắc phục tình trạng trên, người làm lịch đã phải tăng số ngày cho năm âm lịch bằng hình thức nhuận với quy ước là Thập cửu niên thất nhuận nghĩa là cứ 19 năm có 7 năm nhuận, năm nhuận âm lịch có 13 tháng.

Cách tính năm nhuận như thế nào?

tại sao lại có năm nhuận
tại sao lại có năm nhuận

Năm nhuận là năm mà có ngày nhuận theo dương lịch hoặc tháng nhuận theo âm lịch. Thực ra cách tình năm nhuận rất đơn giản như sau:

  • Để tính năm nhuận theo dương lịch rất dễ ta chỉ cần tính xem năm đó có chia hết cho 4 không. Ví dụ năm nay là 2016/4=504 dư 0 vậy năm 2016 là năm nhuận và ngày dư đó sẽ là ngày 20-02-2016. Trừ trường hợp các năm tròn theo thế kỷ như 1500, 1600, 1700, 1800, 1900, 2000 thì ta chỉ lấy 2 số đầu tiên chia cho 4 nếu chia hết không có dư là năm nhuận. Như các năm đã nêu ở trên chỉ có năm 1600 và 2000 là năm nhuận.
  • Để tính năm nhuận theo âm lịch ta chỉ cần lấy năm dương lịch chia cho 19, nếu chia hết hoặc dư 3, 6, 9, 11, 14, 17 thì năm đó là năm nhuận theo âm lịch.

Như vậy, các bạn đã đều biết năm nhuận là như thế nào rồi chứ. Những người sinh ngày 29/2 thường chịu thiệt thòi hơn khi ngày sinh nhật chỉ xuất hiện 4 năm một lần :)). Nhọ hơn, những người sinh vào ngày 29/2 gần những năm có số chỉ năm chia hết cho 100 nhưng không chia hết cho 400 thì phải đợi dài cổ mới tới ngày sinh nhật của mình 😛

Đánh giá bài viết

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *